درگاه دید > کشورها و گروه‌های کشوری > مناطق ژئوپلیتیک > خلیج فارس، منطقه > (۱۵ مدرک)
 
 

انواع مدارک نمایش داده‌شده:

        



پژوهش حاضر با روش زمینه‌یابی به گردآوری داده‌ها با هدف پاسخگویی به این پرسش اساسی پرداخته است که راهبردهای دفاعی ایران در منطقۀ ژئوپلیتیک خلیج‌فارس با تاکید بر عوامل موثر ژئوپلیتیک و تمرکز بر دفاع همه‌جانبه کدامند؟ در این پژوهش، پس از بررسی دیدگاه‌های نظری راجع به دفاع همه‌جانبه، مولفه‌های موثر بر همگرایی و واگرایی کشورهای حوزۀ خلیج فارس و عوامل (شاخص) مرتبط با این مولفه‌ها احصاء شده و پس از تایید جامعۀ آماری پژوهش، به‌عنوان عوامل موثر بر تدوین راهبردهای دفاعی ایران در نظر گرفته شده است. نتایج پژوهش، بیست‌وشش هدف راهبردی و شش راهبرد دفاعی را به ترتیب اولویت در ایران نشان داده است.
مدیریت مرز جایگاه برجسته و مهمی در برقراری ثبات و امنیت و روابط صلح‌آمیز بین کشورهای همسایه دارد، به نحوی که درک روش‌های مدیریت مرزها می‌تواند فرصت‌ها و ظرفیت‌های بالای نواحی مرزی را در راستای دستیابی به همکاری‌های دوجانبه و هم‌گرایی با کشورهای همسایه قرار دهد. این نوشتار به بررسی مدیریت مرز در ابعاد مختلف آن به ویژه در بعدهای مدیریت منابع مشترک مرزی، مدیریت بحران‌های مرزی و مدیریت محیط زیست در حوزه خلیج فارس پرداخته است و فرصت‌هایی را برای همکاری و نزاع بین آنها فراهم کرده است.
شرایط اقلیمی و ویژه خلیج فارس این خلیج را بسیار شکننده و آسیب‌پذیر کرده است. این دریای نیمه بسته با ورود کمترین آلاینده دچار آسیب‌های زیست‌محیطی می‌شود و تاثیر مخربی بر سلامت آبزیان و موجودات برجای می‌گذارد. سکوی نفتی آهنین و شناور نفتی متعلق به شرکت نفتی «دلتامارتین سرویس» که تحت اداره کشور امارات است، تنها یک مورد از چندهزار مورد آلودگی‌های خلیج فارس است. مرگ شش نهنگ و ۷۹ دلفین و پیری زودرس منتهی به مرگ مرجان‌ها طی سال گذشته حکایت تلخ آلودگی‌های نفتی خلیج فارس است.
۴. The Atlas of Persian Gulf Maps: A Journey Through Time and History ، آبان ۱۳۸۹
اطلسی از نقشه های خلیج فارس : سفری در زمان و تاریخ
نوشتار حاضر به قلم رضا نظرآهاری به معرفی اطلسی دو جلدی و نفیس از نقشه های قدیمی و کمیاب خلیج فارس پرداخته است. این مجموعه توسط گروهی پژوهشی متشکل از محمد رضا سحاب ، رضا نظرآهاری و همکاران تدوین و توسط مرکز پژوهش‌های اسناد و تاریخ دیپلماسی با همکاری دانشگاه تهران به چاپ رسیده است. در این مجموعه حدود سیصد نقشه از جغرافی دانان و نقشه نگاران دوران باستان ، دوره اسلامی ، قرون وسطی ، رنسانس و مدرن گردآوری شده است.
باستان‌شناسانی که در زمینه خلیج فارس تحقیق می‌کنند همگی اذعان دارند که این منطقه نبض اقتصادی تمدن‌های بزرگ در طول تاریخ بوده است. هرچند امروزه مسئله نفت اهمیت ارتباطی این منطقه را تحت‌الشعاع قرار داده است، اما نگاه ویژه برخی باستان‌شناسان به این منطقه وکنکاش در خصوص پیشینه منطقه دستاویزی برای کشورهای عرب حوزه دریای عمان و خلیج‌فارس شده است تا از این طریق بتوانند بر منابع انرژی بیشتری مسلط شوند. نوشتار حاضر در صدد است ضمن برشمردن اهمیت خلیج فارس از دیدگاه باستان‌شناسی، برخی از فعالیت‌های باستان‌شناسی را که بر التهاب سیاسی منطقه می‌افزود، مورد نقد و بررسی قرار دهد.
پس از حادثه 11 سپتامبر 2001 و به‌دنبال تغییر در راهبرد امنیت ملی آمریکا، سیاست خاورمیانه‌ای این کشور نیز دستخوش دگرگونی‌های گسترده‌ای شد. در چهارچوب این راهبرد، طرح خاورمیانه بزرگ در دستور با تاکید بر اصلاحات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کار سیاست خارجی این کشور قرار گرفت و برپایه آن اقدامات گسترده‌ای صورت پذیرفته و یا در حال انجام است. کتاب حاضر با بررسی مولفه‌های راهبرد جدید آمریکا، دشواری‌ها، پیچیدگی‌ها، معضلات و پیامدهای چنین راهبردی را در خاورمیانه تحلیل می‌کند.
۷. جدال دیپلماتیک ، شهريور ۱۳۸۷
مجید تفرشی، پژوهشگر و تاریخ‌نگار ایرانی مقیم انگلیس، نتیجه مطالعه خود بر روی اسناد وزارت خارجه انگلیس درباره اعاده حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه خلیج فارس در سال ۱۳۵۰ را در نوشتار حاضر آورده است. این اسناد که برای اولین بار از طریق شهروند امروز چاپ شده با شکایت وی از وزارت خارجه انگلیس به دادستانی آن کشور آزاد شده و به دست آمده است.
سخنگوی قوه قضائیه از اقدام قضایی علیه جعل‌کنندگان نام «خلیج‌فارس» خبر داد. البته پیش از این نیز میلیون‌ها ایرانی از سراسر جهان اعتراض شدید خود را به گوگل اعلام کرده بودند. با توجه به فشارهای سیاسی آمریکا بر ایران، این اقدام گوگل که شرکتی آمریکایی است را می‌توان در راستای افزایش فشارهای سیاسی آمریکا علیه ایران. ارزیابی کرد. داوود هرمیداس باوند، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی، در واکنش به اقدام گوگل گفت: کسانی که سعی می‌کنند نام مجعول دریای عربی را بر خلیج‌فارس بگذارند، به خاطر منافع مالی و اقتصادی‌شان به این اقدام غیر حقوقی و غیر اخلاقی دست زده‌اند. نوشتار حاضر از زبان کارشناسان حقوقی اقامه دعوی علیه گوگل را ارزیابی کرده است.
جعل عنوان خلیج‌فارس از سوی گوگل، دستبرد به میراث تاریخی ایرانیان به شمار می‌آید. طبق اسناد و مدارک تاریخی، خلیج‌فارس متعلق به مردم ایران بوده و هست و این حاکمیت در اسناد رسمی سازمان ملل نیز تاکید شده است. آنچه اقدام گوگل را اعجاب‌آور می‌کند این است که موسساتی از قبیل گوگل اصولا باید عناوین مورد استفاده خود را از اسناد بین‌المللی اقتباس کنند. انگیزه تحریف نام خلیج‌فارس را باید اهمیت ژئوپلیتک این خلیج جست‌وجو کرد. بی‌اعتنایی گوگل به نامی که دبیرخانه ملل متحد استفاده از آن را تحت عنوان «عرف جاری» توصیف کرده، حاکی از آن است که گوگل چنان محرکی جهت این تحریف تاریخی داشته که هزینه بی‌اعتنایی به اسناد ملل متحد را نیز به جان خریده است.
در کتاب حاضر ارائه شناسه‌هایی از موقعیت جغرافیایی، آب و هوا، جزایر و تاریخ سیاسی منطقه خلیج‌فارس و گزینه‌هایی چون موقعیت ژئوپولیتیک، ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک آن پرداخته شده است. به خصوص به حضور دولت‌های فرامنطقه‌ای در این منطقه و سیاست‌ها و اهداف این قدرت‌ها توجه بیشتری مبذول شده است. اختلافات ارضی و مرزی و ریشه‌یابی آنها و عوامل همگرایی و واگرایی همراه با اقدامات حفظ امنیت در منطقه، همچنین تحولات دهه‌ آخر قرن بیستم و سال‌های اولیه قرن بیست و یکم و نقش دولت‌های منطقه و فرامنطقه‌ای در خلیج‌فارس ازجمله موارد دیگر مورد بحث این کتاب می‌باشد.

۱ | ۲ |