درگاه دید > کشورها و گروه‌های کشوری > آسیا > خاورمیانه > ایران > روابط خارجی > ۱۳۵۷ - > (۹ مدرک)
 
 

انواع مدارک نمایش داده‌شده:

        



از عصر صفویه به بعد نوعی رابطه تعاملی بین سیاست خارجی کشور با نظام بین‌المللی برقرار گردید و در دوره قاجار سیاست بهره‌گیری از قدرت خارجی در مسائل کشوری به اوج خود رسید‌. در زمان محمد رضا شاه پهلوی نیز کشور به سمت یک ائتلاف نامحدود با آمریکا پیش رفت. ساختار نظام بین‌المللی در دوران انقلاب اسلامی‌، دو قطبی و متکی بر دو ابر قدرت آمریکا و شوروی بود‌. در این میان‌، اتخاذ سیاست نه شرقی نه غربی که به‌عنوان یک اصل کلی و ثابت در سیاست خارجی ایران پذیرفته شده‌، علاوه بر استقلال کشور‌، بر گسستن پیوندهای وابستگی به قدرت‌های جهانی تاکید دارد‌.
۲. نشانگان فلج سیاسی ، آبان ۱۳۸۲
نگاهی به تحولات جهانی بویژه در کشورهای همسایه ایران و منطقه خاور میانه نمایانگر از دست دادن فرصتهای بیشماری است که عملکرد دستگاه سیاست خارجی ایران طی بیست و پنج سال گذشته را به چالش می کشد. فروپاشی کمونیسم، بحران افغانستان و مساله عراق از جمله مواردی است که در این رابطه قابل ذکر است. بررسی نقاط ضعف و شناسایی علل آن که اثرات مخربی بر منافع ملی ایران داشته است از جمله مسائلی است که در مصاحبه با آقای احمد صدر به آن پرداخته شده است. در این راستا، موانع ایدئولوژیک در سیاست خارجی و تحولات دستگاه سیاست خارجی پس از انقلاب مورد توجه قرار گرفته است
پس از پیروزی انقلاب، به‌رغم ثبات برخی از عوامل موثر بر سیاست خارجی، رفتار خارجی ایران در قبال اسرائیل دچار دگرگونی اساسی شد و حالت منازعه‌جویانه به خود گرفت. مقاله حاضر با بررسی سه پارادایم واقع‌گرایی، لیبراسیم و سازنده‌گرایی این فرضیه را به آزمون می‌گذارد که رفتار خارجی ایران پیش از انقلاب بیشتر به وسیله عوامل و نیرو‌های مادی شکل گرفته بود. در حالی‌که سیاست خارجی ایران پس از انقلاب متاثر از عوامل و نیروهای هنجاری قرار دارد. نتایج حاکی است پارادایم واقع‌گرایی برای تبیین سیاست خارجی ایران در زمان شاه کارایی داشته است و پارادایم سازنده‌گرایی برای توضیح سیاست خارجی ایران پس از انقلاب تواناتر است. در این راستا تاریخچه روابط دو کشور مورد بررسی قرار گرفته است.
وقایع تاریخی به این نکته اشاره دارند که دو عامل ایدئولوژی و مصلحت در سیاست و روابط خارجی ایران بعد از انقلاب در عرصه روابط ایران با سایر کشورها از جمله ایالات متحده نقش اساسی ایفا کرده است.این موضوع را می‌توان در برقراری مجدد روابط ایران وعربستان‌سعودی پس از واقعه مکه در سال ۶۶ از یک سو و سیاست ایران در استمرار روابط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بین ایران و ایالات متحده از سوی دیگر مشاهده کرد.
برای شناخت جایگاه ایران در نظم نوین جهانی ابتدا باید این پدیده و متغیرهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی - فرهنگی آن را شناخت. در بعد اقتصادی نظم نوین جهانی را می‌توان در یک کلام جهانی شدن تولید، خواند که با ظهور شرکت‌های چندملیتی و افزایش روند سرمایه‌گذاری‌های خارجی همراه بوده است. در بعد سیاسی همزمان با فروپاشی کمونیسم و ابرقدرت شرق، شوروی شاهد تغییر سیستم دوقطبی قدیم به نظم نوین جهانی به رهبری غرب و آمریکا می‌باشد. تغییرات پیش‌آمده در عرصه‌های فوق پیامدهای فرهنگی مانند مهاجرت، ناسیونالیسم و مسائل دینی در پی داشته است. بررسی اوضاع سیاسی و اقتصادی ایران پیش و پس از انقلاب و روند رو به رشد جهانی شدن به ویژه در بعد اقتصادی و سرمایه‌گذاری خارجی از جمله مسائل مهمی است که مورد بررسی قرار گرفته است.
۶. Islamist Iran and Turkey, 1979-1989: State Pragmatism and Ideological Influences ، اسفند ۱۳۸۱
ایران اسلامی و ترکیه ۱۹۸۹ ـ ۱۹۷۹: پراگماتیسم دولتی و تاثیرات ایدلوژیکی
بسیاری از تحلیلگران انتظار داشتند که انقلاب ایران در سال ۱۹۷۹ به روابط بین ایران و ترکیه به شدت آسیب رساند. چرا که ایران اسلامی هرگز یک ترکیه کمالیست را به‌عنوان همسایه قبول نخواهد کرد. طی دهه اول انقلاب این امر به دلیل اینکه تهران منافع واقعی سیاسی خود را نسبت به ایدئولوژی ارجح دانست اتفاق نیفتاد. ایران برای ادامه جنگ با عراق به ترکیه نیاز داشت و ترکیه به دلایل اقتصادی به روابط خوب با ایران نیازمند بود. هر دو کشور از نفوذ شوروی در منطقه نگران بودند. بنابراین به خصومت‌های ایدئولوژیکی کمتر بها داده شد و روابط معقولی بین دو کشور حفظ گردید.
ایران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، به‌عنوان یک کشور مستقل جایگاه خاصی در عرصه روابط بین‌الملل یافته، حال باید با توجه به مسایل ناشی از نظم نوین جهانی چایگاه جدیدی بیابد و به‌خوبی از آن بهره‌برداری کند. حضور آمریکا در منطقه، امنیت ملی ایران را به خطر می‌اندازد. لذا برای حفظ امنیت ملی و تحقق اهداف توسعه همه‌جانبه، کشور نیازمند برنامه‌ریزی‌های جامع و استراتژیک در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی می‌باشد. بررسی سازمان نیروهای مسلح به عنوان اصلی‌ترین نهاد حافظ امنیت ملی با توجه به حفظ اصول هم‌جواری در منطقه، از جمله موارد مهمی است که در این مقاله مورد بحث و بررسی قرار گرفته است و لزوم تغییر و تحول در آن در جهت کارایی بیشتر از یک‌سو کمک به اهداف توسعه از سوی دیگر مورد تاکید قرار گرفته است.
ایتالیا از جمله کشورهای اروپایی است که در روابط خارجی ایران از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. در این جهت گزارش حاضر با ارائه دورنمایی از تاریخ، نظام سیاسی و حکومتی این کشور به بررسی مناسبات سیاسی ایران و ایتالیا به‌ویژه پس از سال ۱۳۵۷ پرداخته است.
۹. یونان در مطبوعات ایران ، شهريور ۱۳۸۰
یونان از جمله کشورهای اروپایی است که به سبب تاریخ و تمدن کهن در روابط خارجی و مناسبات فرهنگی ایران از جایگاه ویژه ای برخوردار است. در این جهت، گزارش حاضر با ارائه دورنمایی از تاریخ، نظام سیاسی و حکومتی این کشور به بررسی مناسبات سیاسی ایران و یونان بویژه پس از سال ۱۳۵۷ پرداخته است.

۱