درگاه دید > کشورها و گروه‌های کشوری > آسیا > خاورمیانه > امنیت ملی > (۸۷ مدرک)
 
 

انواع مدارک نمایش داده‌شده:

        



به باور نویسنده، اسلام سیاسی از عمده‌ترین جریان‌ها و گفتمان‌های اثرگذار در تحولات اخیر منطقۀ غرب آسیا بوده است. در این چهارچوب، رفتار اسلام گرایان در سه محور اصلی قابل بررسی است: نخست، افراط‌گرایی و خشونت با پیدایش جریان‌های نوظهور تکفیری مانند داعش. دوم، عدم توانمندی حفظ قدرت و حاکمیت توسط جریان‌های اصیل و ریشه دار اسلام سیاسی مانند اخوان المسلمین و سوم، تغییر در کنش‌گری جبهه مقاومت. این در شرایطی است که منطقۀ غرب آسیا، دوره‌ای پراز تنش و آشوب همراه با جنگ، خشونت و اختلافات مذهبی و قومی را تجربه می‌کند. براین اساس، پرسش اصلی پژوهش این است که اسلام سیاسی در تکوین نظم امنیتی منطقۀ غرب آسیا چه جایگاهی دارد؟
کتاب حاضر شامل مجموعه‌ای از مقالات ارائه‌شده در اولین کنفرانس امنیتی تهران است که در آن به جنبه‌های مختلف نظم امنیتی منطقه‌ای در غرب آسیا پرداخته شده است. عناوین این مقالات به قرار زیر است: الگوهای نظم منطقه‌ای در آسیای غربی؛ نگاهی به چالش‌های حقوق بشری در غرب آسیا؛ سیاست مهار آمریکا علیه ایران؛ راهبرد امنیتی روسیه در غرب آسیا؛ نظم و امنیت تراریخت در تفکر رژیم صهیونیستی؛ اقتصاد سیاسی بین‌الملل و نظام نوظهور منطقه‌ای غرب آسیا؛ کدهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا و نظم مطلوب ایران؛ دورنمای بحران داخلی عراق و تاثیر آن بر نظم منطقه‌ای خاورمیانه؛ بازنمایی روابط ایران و شورای همکاری خلیج فارس در مدل‌سازی ماتریسی از نظم‌های امنیتی؛ تحلیلی بر آینده پیش‌روی ائتلاف محور مقاومت.
کتاب حاضر چکیدۀ مجموعه مقالات کنفرانس امنیتی تهران است که در 21 آذر 1395 در سالن اجلاس سران برگزار شده است. موضوع مورد بحث در این کنفرانس، نظم امنیتی منطقه‌ای در غرب آسیا بوده است. مهم‌ترین اهداف این کنفرانس عبارت است از: شناخت منطقه و ارائۀ تحلیل دقیق از آن، تولید و تقویت ادبیات فکر و ایده، مشارکت در تصمیم‌سازی، موجه‌سازی و اجماع‌سازی، آینده‌پژوهی نظم امنیتی خاورمیانه.
پیمان‌های دفاعی به‌عنوان یکی از ابزارهای دیپلماسی دفاعی، یکی از ابعاد مهم قدرت نرم دفاعی به‌شمار می‌روند. به‌‌این‌دلیل، پاسخ به تهدیدات برآمده از پیمان‌های دفاعی رقبای منطقه‌ای ایران، تنها از مسیر افزایش قدرت سخت دفاعی امکان‌پذیر نیست و به نتایج موثری منجر نخواهد شد. به باور نویسنده، راهکار بنیادین مقابله با تهدیدات ناشی از پیمان‌های دفاعی ازطریق اتخاذ راهکارهای متناظر در حوزۀ قدرت نرم دفاعی است. استراتژی دفاعی کنونی ایران باید به‌نحوی به‌هنگام توان تطابق‌پذیری با این تهدید را داشته باشد؛ درصورتی‌که هم‌اکنون ضعف‌های اساسی در استراتژی دیپلماسی دفاعی ایران دیده می‌شود؛ این ضعف‌ها عمدتا ناشی از نادیده گرفتن راهکارهای نرم دفاعی در حوزۀ دیپلماسی دفاعی است.
نوشتار حاضر متشکل از دو گزارش است: «ساختار امنیتی متغیر در خاورمیانه» و «خاورمیانه منتظر دولت جدید آمریکاست». گزارش اول به بررسی تغییرات در نظام امنیتی جهانی، تغییرات در حوزۀ تروریسم و ساختار آن و تاثیر این تغییرات بر مسائل امنیتی پرداخته است. گزارش دوم نیز ترجمه و تلخیص مقاله‌ای است از جان مک‌لافلین. به باور نویسنده، در طول تاریخ، خاورمیانه شاهد مداخلۀ قدرت‌های خارجی بوده است. درگیری‌های امروز این منطقه، مجموعه‌ای از ابعاد سیاسی، قومیتی، و مذهبی را در خود دارد و ایالات متحدۀ آمریکا نمی‌تواند از رهبری خود در این منطقه صرف‌نظر کند.
۶. An Arab NATO in the Making? Middle Eastern Military Cooperation Since 2011 ، شهريور ۱۳۹۵
ناتوی عربی درحال شکل‌گیری؟ همکاری نظامی خاورمیانه‌ای از 2011
نویسنده، با اشاره به فقدان نظام امنیتی عربی موفق در منطقة خاورمیانه و شمال آفریقا، به‌طور مفصل دربارة اهداف، ماهیت و ویژگی‌های چنین نظامی بحث کرده است. به باور وی، موفقیت هر تلاشی در این عرصه، مستلزم دربرگیریِ همة کشورهای مهم منطقه ــ‌ ازجمله کشورهای غیرعربی‌ــ است. از این گذشته، چنین نظامی باید نگاهی فراگیر و جامع به امنیت داشته باشد و از امکان توسل به اقدامات تنبیهی نیز برخوردار شود. از نگاه وی، در شرایط کنونی، شکل‌گیری یک نظام امنیت جمعی عربی ــ‌مشابه ناتو‌ــ به‌خصوص باتوجه به حل‌نشده باقی ماندن منازعة عربی‌ـ‌ صهیونیستی و استمرار منازعات داخلی اعراب بسیار بعید به‌نظر می‌رسد.
نوشتار حاضر متن سمینار مشترک دفتر مطالعات سیاسی و بنیاد صلح ساساکاوا با مدیریت اجرایی موسسۀ اقتصاد و انرژی تحت عنوان «بازسازی اقتصادی ایران در دوران پساتحریم و نقش آن در ثبات غرب آسیا» است که در دو جلسۀ صبح و بعدازظهر در تاریخ 19 اسفند 93 در توکیو برگزار شده است. در این سمینار، شرایط اقتصادی ایران در دوران قبل از تحریم و پس از آن و نحوۀ همکاری شرکت‌های ژاپنی با بخش خصوصی برمبنای چشم‌انداز و افق توسعۀ اقتصادی ایران در سال 2025 مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. همچنین موضوعات و مسائل مرتبط با امنیت منطقۀ خاورمیانه و راهکارهای مبارزه با افراط‌گرایی و تروریسم به بحث گذارده شده و بر نقش کلیدی ایران در ثبات و امنیت منطقه تاکید شده است.
۸. مشت آهنین ، اسفند ۱۳۹۴
به باور نویسنده، روسیه تلاش دارد تا محور اصلی سیاست‌گذاری امنیتی خود را در مقابله با تروریسم معنا کند. چنین رویکردی در تفکر امنیتی آمریکا نیز وجود دارد. آمریکا و روسیه دو تعریف متفاوت از تروریسم ارائه کرده‌اند، اما به‌صورت تدریجی به‌ویژه بعد از بحران امنیتی فرانسه در نوامبر 2015، نشانه‌های درک مشترکی بین آمریکا، کشورهای اروپایی و روسیه به‌وجود آمده است. روند اعزام نیروی نظامی عربستان، ترکیه، اردن و سایر کشورهای منطقه‌ای به سوریه را می‌توان انعکاس فضای جدیدی از امنیت‌سازی منطقه‌ای دانست.
تبیین تحولات خاورمیانه بدون توجه به رهیافت‌های روابط بین‌الملل امکان‌پذیر نخواهد بود. یکی از این رهیافت‌ها، نظریۀ مجموعه‌های امنیت منطقه‌ای است که باری بوزان تلاش دارد تا آن را تبیین کند. به باور نویسنده، در مجموعه‌های امنیت منطقه‌ای، دوگانه‌های امنیت شکل نمی‌گیرد؛ همچنین زمینه برای نقش‌یابی بازیگران در فضای ساختاری حاصل شده است که آثار آن را می‌توان در بهینه‌سازی الگوی روابط کشورها مشاهده کرد که دارای اختلاف سرزمینی، هویتی و راهبردی بوده‌اند، اما مشکلات خود را به‌گونه‌ای تدریجی ترمیم کرده‌اند. نظریۀ مجموعه‌های امنیت منطقه‌ای امکان بررسی روندهای دوسویه، روندهای جهانی و نشانه‌های کنش بازیگران در فضای منطقه‌ای را امکان‌پذیر می‌سازند.
به باور نویسنده، توافق هسته‌ای ایران و کشورهای گروه 1+5 آثار و پیامدهای مختلفی را ایجاد خواهد کرد. هم‌اکنون بحث دربارۀ آیندۀ محیط منطقه‌ای خاورمیانه در زمرۀ موضوعات راهبردی اتاق‌های فکر آمریکا محسوب می‌شود. در چنین شرایطی، لازم است تا کشورهایی همانند ایران درک دقیقی نسبت به آیندۀ تحولات منطقه‌ای داشته باشند. موضوعاتی همانند قطعنامۀ 598، توافق هسته‌ای و یا جنگ آمریکا در افغانستان و عراق آثار و پیامدهایی را در محیط منطقه‌ای برجا می‌گذارد. این نوشتار تلاش دارد تا نشانه‌های سیاست‌گذاری امنیت منطقه‌ای بعد از توافق هسته‌ای را تبیین کند.

۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ |