درگاه دید > کشورها و گروه‌های کشوری > آسیا > خاورمیانه > ایران > روابط خارجی > (۷۰ مدرک)
 
 

انواع مدارک نمایش داده‌شده:

        



۶۱. ترس اعراب از ایران ، فروردين ۱۳۸۴
به نظر می‌رسد ریشه نگرانیها و تشویش اعراب در مورد ایران، دستیابی ایران به فناوریهای هسته‌ای باشد که عکس‌العملهای گوناگونی را از طرف اعراب شکل داده‌است. کشورهای عربی به خصوص امارات متحده عربی پیش از انقلاب ایران زیر سایه این کشور بود و ازحمایت آمریکا از ایران نگران بود، ولی اکنون با اینکه حمایت آمریکا را با خود دارد ولی از قدرت گرفتن ایران با توجه به تغییرات اقتصادی و احتمال اتحاد استراتژیک غرب با ایران، به واسطه فعالیت‌های هسته‌ای این کشور، نگران است و دامنه این ترس و نگرانی دیگر کشورهای عربی را نیز دربر گرفته است.
دکتر نقیب زاده در کتاب جامعه شناسی بیطرفی و روانشناسی انزواگرایی در تاریخ دیپلماسی ایران به بررسی رفتار انزواگرایانه و دلایل این سیاست از سوی حکومتهای ایران در عرصه روابط بین المللی از ۲۰۰ سال پیش به این سو پرداخته و به دنبال پاسخ گویی به این پرسش است که آیا بیطرفی به رمزگانی از فرهنگ دیپلماسی ایرانیان تبدیل شده است؟و آیا ریشه این امر را باید در حوادث همین دویست سال جستجو کرد و یا چنین حالاتی از ریشه های تاریخی و فرهنگی عمیق تری برخوردار است؟
سیاست خارجی ایران در مورد کشورهای آسیایی، حوزه خلیج‌فارس، آسیای مرکزی و کشورهای اروپایی پس از انتخاب سیدمحمد خاتمی به‌عنوان رئیس‌جمهور ایران بهبود قابل توجهی داشته است و توافق‌نامه‌ها و یادداشت‌تفاهم‌های زیادی امضا شده که برخی از آنها اجرا گردیده‌اند و برخی دیگر در حال اجرا هستند. در بعد فرهنگی نیز سیاست گفتگوی تمدن‌ها به عنوان دیدگاهی صلح‌جویانه در عرصه بین‌الملل شناخته شده است. مقاله حاضر به بررسی روابط اقتصادی، سیاسی و فرهنگی ایران با سایر کشور‌ها، در دوران ریاست‌جمهوری آقای خاتمی پرداخته است. در نتیجه می‌توان گفت سیاست تنش‌زدایی و روابط دوستانه ایران با سایر کشورها، علاوه بر ارتقای سطح روابط، زمینه‌های مختلف را برای توسعه و حضور سرمایه‌های خارجی در ایران، فراهم ساخته است.
هدف این مقاله، مطالعه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در نظام دو قطبی در فاصله سال‌های ۱۹۹۱ - ۱۹۷۹ و نظام پسا دو قطبی در سال‌های ۱۹۹۱ - ۲۰۰۰ می‌باشد. در بخش اول این مقاله مروری بر نظریه واقع‌گرایی ساختاری، در بخش دوم تاثیر ساختار نظام بین‌الملل بر سیاست خارجی ایران و در بخش سوم، مطالعه مقایسه‌ای سیاست خارجی ایران در خلیج فارس و آسیای مرکزی و قفقاز اشاره شده است. عامل اصلی تعیین شده سیاست خارجی مقابله‌جویانه ایران در منطقه خلیج فارس، صرفا ملاحظات اسلامی ایران به ویژه اصل نفی سلطه از یک سو و تقویت اسلام‌گرایی از سوی دیگر بود.
سیاست خارجی ایران در سال ۱۳۸۲ در قالب موضوعاتی از قبیل: سرنگونی رژیم بعث و صدام حسین، روابط ایران و آمریکا، روابط نظامی ایران و روسیه، روابط ایران و اتحادیه اروپا و متغیرهای موثر بر این روابط، بازداشت عناصر القاعده در ایران و پاسخ مسئولان کشور در این زمینه، انتخاب حامد کرزای به عنوان رئیس دولت افغانستان و منافع ایران از این ناحیه، روابط ایران و پاکستان پس از ماموریت محمد ابراهیم طاهریان به‌عنوان سفیر ایران در پاکستان، روابط ایران با ترکیه و سوریه و رابطه ایران و مصر در ماه‌های پایانی سال ۸۲ موضوع بحث مقاله پیش‌رو است.
رویکرد منطقه‌گرایی یکی از راهبردهای مناسب برای تدوین و توسعه روابط جنوب با جنوب است. سادک یکی از سازمان‌های اقتصادی و توسعه جنوب آفریقا و شورای همکاری خلیج‌فارس نیز یکی از نهادهای منطقه‌ای به دنبال بسط و توسعه روابط فرامنطقه‌ای درچارچوب روابط جنوب با جنوب هستند. اگرچه روابط فرامنطقه‌ای این دو با ابتکارات اقتصادی، تجاری، اتحادیه گمرکی، طرح‌های مشترک صنعتی، تبادل اطلاعات و تجارب قانونگذاری و حمایت از محیط‌زیست و نیز تلاش برای برقراری توسعه و دمکراسی است، ولی جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کشور قدرتمند اقتصادی و نظامی در منطقه خلیج‌فارس و اقیانوس‌هند و به‌لحاظ ظرفیت‌های منطقه‌ای و گستره ارتباطات پیرامونی می‌تواند به تحکیم و تقویت روابط منطقه‌ای شورای همکاری خلیج‌فارس و سادک بپردازد.
۶۷. المواجهة الوقائیة بمنظور ایرانی ، شهريور ۱۳۸۲
سیاست پیشگیرانه ایران
ایران، بنا به گفته وزیر دفاع دولت خاتمی، سیاست پیشگیرانه را در قبال تهدیدات ایالات متحده اتخاذ کرده است. سیاست پیشگیرانه ایران به این معناست که تهران تلاش می‌کند تا با ایجاد یک کمربند امنیتی شیعی جلوی تهدیدات آمریکا که به تازگی بسیار بیشتر از قبل همجوار با ایران شده است، را بگیرد. و دلیل اصلی سفر خاتمی به ۴ کشور عربی لبنان، سوریه، یمن و بحرین نیز همین موضوع بوده است. ایران با توجه به اینکه حکومت شیعی، تلاش دارد تا با تکیه بر مبانی عقیدتی بخشی از استراتژی خود را پیش ببرد و از سوی دیگر تلاش می‌کند تا با تحریک کشورهای منطقه آنها را به توانایی ذاتی نظامی ـ امنیتی تشویق کند و با هدف تامین امنیت منطقه بدون حضور نیروهای بیگانه استراتژی امنیتی خود را به پیش ببرد.
در سال ۱۳۴۱ش. ژنرال محمد ایوب خان، رئیس‌جمهور پاکستان در شهر کویته به ایراد یک نطق مهم و تاریخی پرداخت، وی در این سخنرانی با توجه به اشتراکات نژادی، فرهنگی و تاریخی میان کشورهای ایران، افغانستان و پاکستان تشکیل یک کنفدراسیون بین کشورهای مذکور را مطرح کرد تا بدینوسیله آنها بتوانند در برابر دشمنان مشترک از یکدیگر دفاع کنند. این مقاله ابتدا به دلایلی که موجب طرح این پیشنهاد توسط ژنرال ایوب خان شد، پرداخته و سپس اسناد و مدارکی را که در مورد این طرح در آرشیو اسناد وزارت امورخارجه ایران موجود است، بررسی شده است.
راه‌های دریایی به اروپای جنوبی منطقه لوانت ،شمال آفریقا،شبه جزیره بالکان و نیز کشورهای حوزه دریای سیاه از طریق دریای سرخ و کانال سوئز می‌گذرد. بنابراین اگر در شاخ افریقا که بر گذرگاه آبی باب‌المندب و در نتیجه به ورود و خروج کشتی‌های تجاری و نظامی به دریای سرخ مسلط است بحران به وجود آید، ناگزیر طول مسیر دریایی برای ارتباط با کشورهای یاد شده حدود ۴۴ درصد افزایش خواهد یافت و اگر گفته شود که این افزایش مسیر به طو لانی‌تر شدن زمان تحویل کالا و قیمت تمام شده کالاهای وارداتی و صادراتی خواهد افزود، می‌توان نتیجه گرفت در پی بحران شاخ آفریقا و تهدید امنیت راه‌های آبی منافع ملی ایران به چالش کشیده می‌شود. نویسنده تلاش دارد تا اهمیت شاخ آفریقا را از بعد استراتژیک بررسی نماید.
سطح فعالیت، ارتباط و میزان مشارکت ایران در سازمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای در طول ۵۶ سال گذشته از فراز و نشیب بسیاری برخوردار بوده است. کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد(انکتاد)، نظام جهانی ترجیحات تجاری بین کشورهای در حال توسعه (GSTP) سازمان جهانی تجارت (WTO) به‌عنوان سازمان‌های بین‌المللی و سازمان همکاری اقتصادی (اکو)، سازمان کنفرانس اسلامی، کمیسیون اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد (اسکاپ) و گروه DB به‌عنوان سازمان‌های منطقه‌ای از جمله این سازمان‌ها هستند که در این مقاله عملکرد دهه گذشته و چشم‌انداز فعالیت‌های آینده ایران برای حضور مستمر، فعال و موثر در آن‌ها مورد بررسی قرار گرفته است.

۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷