درگاه دید > کشورها و گروه‌های کشوری > آفریقا > شمال آفریقا > لیبی > سیاست و حکومت > (۷۱ مدرک)
 
 

انواع مدارک نمایش داده‌شده:

        



بحران لیبی در سال 2011 به‌دلیل واکنش سریع و قاطع شورای امنیت در قالب دکترین مسئولیت حمایت و مداخلۀ نظامی ناتو در این کشور، پرسش‌های بسیاری را درخصوص نوع و نحوۀ واکنش جامعۀ جهانی درقبال بحران‌های جاری بشری بین‌المللی، به‌ویژه در خاورمیانه و شمال آفریقا مطرح کرده است. تقابل اهداف و منافع قدرت‌های بزرگ در هریک از این بحران‌ها و تلاش آنها برای تأمین امنیت و منافع ملی، افزایش حداکثری قدرت نسبی و از همه ‌مهم‌تر بازدارندگی نقش و نفوذ رقبای دیرینۀ خود در کشور یا کشورهای هدف، موجب رویکردهای گزینشی درقبال بحران‌های بشری ازجمله بحران‌های لیبی و یمن شده است. در این نوشتار سعی شده ضمن بررسی دکترین مسئولیت حمایت، رویکرد قدرت‌های بزرگ، به‌ویژه اعضای دائم شورای امنیت درقبال بحران‌های لیبی و یمن ارزیابی شود.
با شروع روند بيداري اسلامي از كشور تونس، كشورهاي مستعد بحران نظير ليبي نيز با قيام مردم مسلمان مواجه شدند و بعد از نه ماه جنگ و درگيري بين نيروهاي قذافي و انقلابيون، در مرداد 1390 انقلابيون پيروز شدند. پس از پيروزي انقلابيون ليبي، مرحلۀ جديدي در حيات سياسي و اجتماعي اين كشور آغاز شد. امروز با گذشت بيش از شش سال از انقلاب ليبي، هنوز اختلافات شديدي بين مقامات و گروه‌هاي موثر در اين كشور پابرجاست كه باعث مي‌شود شاهد حضور دو دولت و دو پارلمان در ليبي باشيم. پرسش نوشتار حاضر ان است که درميان بازيگران داخلي ليبي، ژنرال حفتر چه جايگاه و نقشي در آيندۀ سياسي ليبي خواهد داشت؟ بنابراين هدف از اين نوشتار، بررسي آيندۀ سياسي ليبي با تاكيد بر نقش ژنرال حفتر و حمايت‌هاي ژنرال سيسي از اين مسئله است.
نوشتار حاضر گزارش نشست بیست‌و‌هشتم سران اتحادیۀ عرب را مورد برررسی قرار داده است. موضوعاتی که در نشست اردن بیش از همه مورد بحث قرار گرفت عبارتند از: پروندۀ فلسطین؛ بحران سوریه؛ پروندۀ پناهجویان؛ تحولات عراق، یمن و لیبی؛ کاندیداتوری رژیم صهیونیستی برای عضویت در شورای امنیت سازمان ملل برای سال‌های 2019 و 2020 و سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران. نشست اردن بازتاب‌های متفاوتی را درمیان تحلیل‌گران و رسانه‌های جهان عرب درپی داشته است. برخی این نشست را موفقیت‌آمیز توصیف کرده‌اند و برخی آن را بدون دستاورد خاص دانسته‌اند.
۴. الأزمه الليبيه والقوى الدوليه: وجهات نظر متباينه ومصالح متنافسه ، مهر ۱۳۹۵
بحران لیبی و قدرت‌های بین‌المللی: نگرش‌های متناقض و منافع متضاد
نویسنده پس از مروری بر بحران کنونی لیبی، درصدد پاسخ به این پرسش است که نیروهای منطقه‌ای و بین‌المللی در شرایط کنونی این کشور تا چه‌حد کارایی دارند؟ وی برای پاسخ به این پرسش، نخست رویکرد همسایگان منطقه‌ای لیبی ــ ‌به‌طور مشخص، الجزایر و مصر‌ــ را نسبت به بحران امنیتی این کشور بررسی کرده و پس از آن شرح داده است که استمرار این بحران چه پیامدهایی برای منافع حیاتی قدرت‌های غربی دارد. از نگاه وی، اساساً حل بحران امنیتی لیبی، علاوه بر نیروهای ملی و محلی این کشور، منوط به خواست و ارادة همسایگان لیبی و قدرت‌های غربی است و بدون ایفای نقش فعالانة این کشورها، بیم سرایت بحران لیبی به دیگر کشورها وجود دارد.
به باور نویسنده، ضعف توزیع در شمال آفریقا، ابتدا سبب بحران اقتصادی سپس اجتماعی، سیاسی و درنهایت امنیتی شده است که در مرحلۀ نهایی با دخالت بازیگران دولتی و غیردولتی بیرونی، زمینه‌های آشوب و پیامدهای امروزی شکل‌گرفته و محیط پیرامونی این کشور را تحت تاثیر قرار داده است. این نوشتار به بررسی موضوعاتی چون: زمینه‌های پیچیدگی بحران در لیبی، نفوذ و نقش نیروهای افراطی در لیبی، پیروزی و شکست کارگزاران سیاسی و تلاش‌های بین‌المللی؛ شکاف بین آرمان و واقعیت، پرداخته است.
به باور نویسنده، داعش سه هدف عمده را در لیبی تعقیب می‌کند: نخست؛ تسلط بر چاه‌های نفت و گاز است (داعش نفتی را که غارت می‌کند، با قیمت پایین به جهان می‌فروشد، بنابراین نفت لیبی هدف داعش است). دوم خود قلمرو لیبی برای داعش مهم است (به هر جهت لیبی کشوری مهم و بسیار وسیع و گسترده در شمال آفریقاست و به دو دروازۀ دیگر باز می‌شود؛ در قسمت جنوب مدیترانه است که می‌تواند به کشورهای آن سوی ساحل شمالی مدیترانه مثل ایتالیا، اسپانیا و دیگر کشورهای اروپا ورود کند). مسئلۀ سوم دروازۀ لیبی به سمت آفریقای سیاه است.
این نوشتار به بررسی مهم­‌ترین بازیگران، جریان­‌های سیاسی و نظامی در لیبی پرداخته است. به طور حتم مسئله مهمی که در ارتباط با اتحادیه اروپا، روسیه، چین و بسیاری از کشورهایی که با لیبی ارتباط خارجی دارند وجود دارد، این است که دولت لیبی بتواند ثبات را در این کشور برقرار کند. برای اتحادیه اروپا حوزة گردشگری، استفاده از منافع و از طرف دیگر امنیت کشورهای شمال آفریقا مهم است. روسیه به دنبال این است که حضور آمریکا در این منطقه نهادینه نشود. بنابراین درعین‌حال که به دنبال برقراری امنیت است، می­‌خواهد به گونه‌ای برنامه‌­ریزی کند که در بین همه­ گروه‌­های اجتماعی حضور داشته باشد.
نویسنده بر این باور است که در لیبی شرایط تاریخی باعث ­شده باتوجه‌به شرایط جغرافیایی و شرایط ساختار قومی و قبیله‌ای و جمعیت خاص این کشور، گروه‌­های قومی و سیاسی و به‌طورکلی جامعه­ مدنی، نتوانند در ساختار سیاست و حکومت دخالت کنند. یعنی تمام پست­‌ها و مقامات به غرب لیبی و منطقه­ زادگاه معمر قذافی داده می‌شود. عامل بعدی شرایط خاص گروه­‌های سیاسی و اجتماعی این کشور بوده است. این نوشتار ضمن بررسی تداوم بی‌ثباتی و ناامنی در لیبی به بررسی آینده­ سیاسی لیبی پرداخته است.
در نوشتار حاضر نویسندگان در صدد هستند با رویکرد تبیینی جامعه‌شناختی سیاسی و تاریخی به این سوالات پاسخ دهند که: انقلاب لیبی به لحاظ ماهوی چه تفاوتی با انقلاب مصر و تونس داشت؟ مهم‌ترین کنش‌گران در این انقلاب چه بودند؟ و مهم‌ترین چالش‌های سیاسی و اجتماعی انقلاب لیبی در حال حاضر چه هستند؟ در پاسخ به این سوالات باید گفت که انقلاب لیبی به دلایلی همچون ساخت اجتماعی ریشه‌دار قبیله‌ای- طایفه‌ای و چیرگی شدید پیوندهای مرتبط با این ساخت اجتماعی بر پیوندهای مدنی و ضعف شدید نهادهای مدنی دارای ماهیت متفاوتی با انقلاب‌های مصر و تونس بود. در این انقلاب، کنش‌گران قبیله‌ای و طایفه‌ای نقش مهم‌تری نسبت به کنش‌گران مدنی ایفا کردند
نوشتار حاضر در پی بررسی ماموریت‌های ناتو پس از 11 سپتامبر و چگونگی انجام عملیات ناتو در لیبی پس از بروز تحولات موسوم به«بهار عربی» در کشورهای عربی است. عدم وتوی قطعنامۀ شورای امنیت توسط روسیه، همکاری کشورهای خاورمیانه و درخواست اتحادیۀ عرب از ناتو برای دخالت در لیبی و همراهی گستردۀ این کشورها در عملیات علیه قذافی، از نکات حائز اهمیت در انجام عملیات ناتو در لیبی به شمار می‌رود که این ماموریت را از سایر ماموریت‌های ناتو متمایز ساخته است.

۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ |