درگاه دید > کشورها و گروه‌های کشوری > آسیا > خاورمیانه > ایران > دفاع ملی > (۶ مدرک)
 
 

انواع مدارک نمایش داده‌شده:

        



پژوهش حاضر به بررسي رابطۀ ميان مولفه‌هاي فيزيكي قدرت با قدرت نظامي پرداخته است. مولفه‌هاي فيزيكي قدرت در اين پژوهش مشتمل‌بر: نيروي انساني، تجهيزات نظامي و منابع مالي اختصاص داده‌شده به سازمان‌هاي نظامي است. پژوهش حاضر به بررسي رابطۀ ميان مولفه‌هاي فيزيكي قدرت با قدرت نظامي پرداخته است. مولفه‌هاي فيزيكي قدرت در اين پژوهش مشتمل‌بر: نيروي انساني، تجهيزات نظامي و منابع مالي اختصاص داده‌شده به سازمان‌هاي نظامي است. جامعۀ آماري پژوهش شامل استاداني است كه در ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ايران مشغول به خدمت هستند. براساس نتایج پژوهش، موثرترين مولفه‌هاي فيزيكي قدرت در قدرت نظامي به‌ترتيب منابع انساني، تجهيزات نظامي و منابع مالي است.
نوشتار حاضر ضمن تعريف اقتصاد سياسي و مطالعه چگونگي پيوند اقتصاد سياسي با دفاع ملي، عدم تعادل، ناكارآمدي، نوآوري در ارائه خدمات دفاع ملي و بروز نيازهاي جديد را در ارتباط دوسويه ميان اين دو حوزه و نظريه‌هاي جديدي كه مدعي پاسخ‌گويي به نيازهاي دفاعي در شرايط جديد هستند، مرور مي كند. درنهايت با بررسي تاثيرات متقابل اقتصاد و دفاع ملي در وجه نظامي آن، الگوي تعامل اين دو حوزه در ايران طرح شده است. درحال‌حاضر، بخش نظامي در ايران در پنج حوزه تقويت صنايع نظامي، حضور و حمايت از بخش صنعتي و عمراني اقتصاد، انجام طرح‌هاي اقتصادي عام‌المنفعه، حفاظت از خطوط مواصلاتي و تجاري كشور در خارج از مرزها، حفاظت از زيرساخت‌هاي سايبري فضاي سايبري و محتواي آن به تقويت دفاع ملي كشور همت گماشته است.
جنگ تحميلي عراق عليه ايران، نمونه عالي و عملي تهديد امنيت ملي و دفاع همه‌جانبه از آن است. پرسش اصلي نوشتار حاضر اين است كه اين جنگ، به ويژه پايان آن چه تجارب و درس‌هايي براي دفاع ملي دارد؟ فرضيه پژوهش اين است كه جنگ تحميلي و چگونگي پايان آن نشان مي‌دهد براي دفاع از كشور و تامين اهداف و منافع ملي بايد راهبردي متوازن با توجه به اهداف و توان‌مندي‌ها و تركيبي درست و دقيق از عناصر و مولفه‌هاي قدرت نظامي، سياسي، اقتصادي و اجتماعي داشت. چهار الگوي نگرش همه‌جانبه، عمل تخصصي؛ اصالت قدرت ملي و ضرورت قدرت بين‌المللي؛ شناخت عالمانه، تصميم‌گيري آگاهانه و عمل مشتاقانه و ارزش‌مندي دفاع، ضدارزش بودن جنگ مي‌توانند درس‌هاي جنگ تحميلي براي دفاع ملي ايران باشند.
جمهوري اسلامي ايران مانند هر كشور ديگري به دنبال رسيدن به موقعيتي است كه از توان دفاعي خود درقبال تهديدات نظامي تاحد قابل‌قبولي اطمينان حاصل كند. اين اطمينان‌خاطر، ممكن است موجب شود ديگر كشورها، به‌ويژه كشورهاي پيراموني احساس خطر كرده و متقابلاً سعي در جبران وضعيت دفاعي خود كنند. اين وضعيت به معماي امنيتي در مطالعات راهبردي معروف است. حال چه بايد كرد تا ضمن اينكه كشور توان دفاعي را به حد قابل‌قبولي مي‌رساند، از گسترش تهديد نظامي، مسابقه تسليحاتي، افزايش ناامني و حضور قدرت‌هاي بزرگ جلوگيري كند. پاسخي كه نوشتار حاضر در این زمینه ارائه داده، راهبرد دفاع غيرتحريك‌آميز است.
در نوشتار حاضر به مقوله «مديريت نرم دفاع ملي» يا وجوه نرم مديريت دفاع ملي كه كمتر مورد توجه قرار گرفته است، پرداخته شده و آن را درخصوص نحوه مديريت امام خميني(ره) در طول جنگ تحميلي عراق عليه ايران، عملياتي کرده است. براين‌اساس، این پرسش مطرح است كه امام خميني(ره) جنگ تحميلي از سوي عراق را كه بزرگ‌ترين تهديد سخت افزاري خارجي عليه ايران بوده است، چگونه مديريت كرد؟ مطابق فرضيه نوشتار، «امام خميني(ره)، جنگ تحميلي را به شيوه‌اي نرم و از طريق «روايت‌گري» كه نوعي كنش كلامي است، مديريت کرد.
فرهنگ راهبردي از متغيرهاي كليدي در تعيين سرنوشت سياست‌ها و برنامه‌هاي دفاعي دولت‌ها است. نوشتار حاضر ضمن بيان اهميت فرهنگ راهبردي در دفاع ملي، به اين نكته اشاره دارد كه پيروزي در جنگ، مستلزم بهره‌برداري هوشمندانه از پتانسيل‌هاي فرهنگ راهبردي است. رفتار آلمان و ژاپن در طول جنگ جهاني دوم گواهي بارز دراين‌خصوص است. اين نوشتار درعين‌حال، با اشاره به نقش فرهنگ راهبردي ايرانيان در طول جنگ هشت ساله با عراق، به اين جمع‌بندي رسیده كه بهره‌برداري هوشمندانه سياستمداران ايراني از ظرفيت‌هاي فرهنگ راهبردي، زمينه را براي پيروزي نهايي در جنگ تسهيل كرد.

۱