درگاه دید > کشورها و گروه‌های کشوری > آسیا > خاورمیانه > ایران > امنيت ملی > (۳۳۰ مدرک)
 
 

انواع مدارک نمایش داده‌شده:

        



معضل امنیت در دولت‌های ایرانی طی سده‌های گذشته، پیوسته مهم‌ترین اولویت بوده است. هرگاه حکومت مرکزی ایران دچار ضعف ‌شده، تجاوز سرزمینی ازسوی کشورهای متخاصم هم آغاز ‌شده است. تدبیر دولت‌های ایران تا پیش از انقلاب اسلامی مبادلۀ تجارت در برابر امنیت بود، اما در اکثر مواقع این مبادله منجر‌به ناامنی بیشتر برای ایران می‌شد. سوال اصلی نوشتار حاضر این است که آیا سیاست‌های امنیتی ایران به‌خصوص پس از شبه‌انقلاب‌های عربی 2011 توانسته است مبادلۀ تجارت ـ امنیت را در روابط خارجی ایران تغییر دهد؟
حملات تروریستی داعش در تهران از جهات و ابعاد مختلف دارای اهمیت و قابل بررسی است. افزایش تهدیدات داعش علیه ایران در ماه‌های پیش از حملات تهران حاکی از اهمیت انجام چنین عملیاتی برای داعش بود که بخش عمده‌ای از مناطق تحت کنترل خود در عراق و سوریه را از دست داده بود. آنها به‌خوبی می‌دانستند شکست‌هایشان در این مناطق به دلیل حملات هوایی روسیه و اقدامات موسوم به ائتلاف ضد داعش تحت رهبری آمریکا و سعودی‌ها نبوده و آنچه ضربات مهلک را بر هیمنۀ این گروه تروریستی وارد کرده، ایران و نیروهای مقاومت و مردمی تحت حمایت و آموزش ایران بوده است. لذا طبیعی بود داعش از تمام امکانات و نیروهایش برای انجام یک عملیات نمادین تروریستی در تهران بهره بگیرد.
کمتر از یک هفته بعد از حملۀ تروریستی داعش به مجلس شورای اسلامی و حرم امام خمینی (ره) شاهد پاسخ موشکی ایران به این گروه تروریستی، در شهر المیادین واقع در استان دیرالزور بودیم، اما اینکه چرا جمهوری اسلامی ایران این منطقه را برای پاسخ به داعش انتخاب کرد باید به چیدمان نیروهای سیاسی و نظامی فعال در منطقه به‌ویژه در سوریه توجه کرد. در رخدادهای صحنۀ جنگ با تروریسم در عراق و سوریه و در منطقه، افرادی که این تحولات را زیر نظر دارند یا برای ان برنامه‌ریزی می‌کنند، به‌طور قطع درقبال یک طرح پیامدها و رفتار احتمالی طرف مقابل را محاسبه می‌کنند. به باور نویسنده، تغییر استراتژیک دارای پیوست است، همان‌طوری که در بازی شطرنج طرفی که درحال بازی است، عکس‌العمل حریفش را پیش‌بینی می‌کند.
نظریۀ بازدارندگی یکی از نظریات مبتنی‌بر رئالیسم و واقع‌گرایی در عرصۀ بین‌الملل است که عمدتاً پس از جنگ جهانی دوم و با تضعیف آرمانگرایی، مورد توجه نظریه‌پردازان مسائل استراتژیک قرار گرفته است.این نظریه در روابط بین‌الملل به «قدرت» به‌عنوان مؤلفۀ اصلی تبیین‌کنندۀ روابط بین‌ کشورها تأکید دارد و ضمن رد نظرات «ایده‌آلیستی» بر این باور است که میزان قدرت دولت‌ها، تأثیر مستقیم بر میزان امنیت ملی آنها دارد. نوشتار حاضرضمن بررسی و تجزیه‌وتحلیل نظریۀ بازدارندگی تلاش دارد نوع انطباق این نظریه را با موقعیت کنونی انقلاب اسلامی مورد ارزیابی قرار دهد.
به باور نویسنده، کنش‌های افراطیون اغلب غریزی است و عموما در فضای انزوا می‌توانند موفق شوند؛ دراین میان، آنچه حائز اهمیت است موقعیت جغرافیایی جمهوری اسلامی ایران درمیان این آشوب منطقه‌ای است، البته با هوشیاری دقیق نیروهای امنیتی و اطلاعاتی ایران، تحت رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، خوشبختانه با تدابیر مهم امنیتی جریان‌های افراطی و تروریستی تاکنون موفق به انجام هیچ مورد ناامنی در سطح ایران نشده‌اند، درحالی که اغلب همسایگان ایران متاسفانه با این بحران دست‌وپنجه نرم می‌کنند و این مدل سیاسی - فرهنگی- امنیتی ایران در مهار تروریسم می‌تواند قابلیت بهره‌گیری توسط سایر کشورها برای افزایش امنیت را دارا باشد.
جنوب غرب آسیا متشکل از کشورهایی است که تنوع هویتی سازه‌های سیاسی- فضایی منطقه و کشمکش‌های سیاسی برخاسته از منافع و رویکردهای متعارض کشورهای حاضر دست‌کم طی چند دهۀ اخیر نقش مؤثری در شکنندگی امنیت منطقه‌ای داشته است و این درحالی است که ثبات خاورمیانه، امنیت و کنترل انرژی منطقۀ ژئوپلیتیک خلیج فارس و کنترل رقبا در جنوب غرب آسیا همواره در کانون توجه سیاست خارجی ایالات متحدۀ آمریکا قرار داشته است. به باور نویسنده، طی دو سال اخیر رویکرد پاسیفیک‌محور آمریکا باتوجه به گسترش فزایند تروریسم و وزن ژئوپلیتیک ج.ا. ایران و نقشی که در ثبات منطقه دارد زمینۀ تحول مناسبات این کشور با ایران را درپی داشته است که گفت‌وگوهای هسته‌ای و رخدادهای مرتبط با آن در این حوزه قابلیت تأمل دارد.
حوزۀ خزر را نمی‌توان به‌طور کامل ساختار مجزایی پنداشت، زیرا هنوز نتوانسته‌اند، ترتیبات امنیتی کارآمدی میان خود برقرار سازند. نوشتار حاضر به‌دنبال پاسخ‌گویی به این سوال است که فعالیت‌های نظامی بازیگران مداخله‌گر نظیر ایالات متحدۀ آمریکا، اتحادیۀ اروپا و رژیم صهیونیستی در حوزۀ خزر چه تاثیری بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران دارد؟ فرضیه پژوهش این است که بازیگران مداخله‌گر به‌دلیل رسوخ‌پذیری سیاسی و امنیتی برخی از بازیگران حوزۀ خزر به همکاری نظامی و تسلیحاتی با این بازیگران می‌پردازند و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را در ابعاد فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و نظامی با چالش مواجه می‌سازند. در این نوشتار، روش تحقیق به‌صورت توصیفی- تحلیلی است.
بحران سوریه یکی از مهم‌ترین رویدادهایی است که سیاست خارجی و بالطبع امنیت ملی ایران را تحت تأثیر قرار داده است. سوریه سال‌ها نقش دروازۀ ورود ایران به جهان عرب و اتصال استراتژیک ایران به مدیترانه را داشته، و تضعیف سوریه و سرنگونی بشار اسد باعث تضعیف محور مقاومت و کاهش نفوذ منطقه‌ای ایران شده است. نوشتار حاضر چند هدف را پیگیری کرده است: تبیین دلایل اهمیت راهبردی سوریه برای ایران؛ تشریح نحوۀ تأثیرگذاری بحران سوریه بر امنیت ملی ایران در حوزه‌های مختلف؛ تبیین نحوۀ رقابت ایران با قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در سوریه.
کشورهای مختلف باتوجه به سطح قدرت ملی خود، همواره درصدد توسعۀ دامنۀ نفوذ و تاثیر بر ماوراء مرزهای خود و به‌ویژه در مناطق و کشورهای بااهمیت جهان هستند. جمهوری آذربایجان واقع در منطقۀ قفقاز جنوبی، به دلایلی مانند قرارگیری در همسایگی روسیه و ایران، داشتن ذخایر بزرگ نفت، قرارگیری در حاشیۀ خزر و ... مورد توجه فراوان قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ازجمله ایالات متحدۀ آمریکا، اتحادیۀ اروپا، ناتو، ترکیه، رژیم صهیونیستی و عربستان‌سعودی قرار گرفته است. نوشتار حاضر به روش توصیفی- تحلیلی، درپی یافتن مهم‌ترین اهداف حضور این بازیگران سیاسی در آذربایجان و همچنین تبعات آن بر منافع ملی ایران است.
به باور نویسنده، موفقیت طرح‌های راهبردی ازجمله دفاعی - امنیتی به این عامل وابسته است که در صحنۀ عمل درست پیاده و اجرا شوند؛ این مهم بدون در اختیار داشتن شاخص‌های مطلوبیت حوزۀ موردنظر مقدور نبوده و دستیابی به مطلوبیت‌های موردنظر بدون وجود الزام و تمهیدات اولیه مقدور نیست. نوشتار حاضر با هدف دستیابی به الزامات پیاده‌سازی شاخص‌های راهبردی دفاع و امنیت کشور نگاشته شده و با روش‌های توصیفی و زمینه‌ای - موردی انجام شده است؛ جامعۀ آماری آن از فرماندهان و مدیران سطوح راهبردی کشور تشکیل شده که نمونۀ آماری با روش هدفمند به تعداد سی نفر انتخاب شده است.

۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ | ۱۰ | ۱۱ | >> ۳۳