درگاه دید > کشورها و گروه‌های کشوری > آسیا > خاورمیانه > ایران > جنبه های استراتژیکی > (۱۶ مدرک)
 
 

انواع مدارک نمایش داده‌شده:

        



جهان تاكنون بيشتر شاهد مسيرهاي ترانزيتي بين شرق و غرب عالم بوده است كه اتكاي بسیار زيادي به مسيرهاي اقيانوسي داشته و ازاين‌رو، ارتباطات شمالي ـ جنوبي با اتكاي به خشكي‌ها كمتر شكل گرفته است. دیدگاه‌هاي ژئواکونومی و نياز كشورهاي محصور در خشكي ابرقاره اوراسيا و ارتباطات شمال و جنوب اين ابرقاره، ضرورت شكل‌گيري كريدور جنوبي ـ شمالي را به‌وجود آورده است. مسير ايران از مبدأ بندر چابهار به آسياي مركزي و حوزۀ قفقاز و اتصال به روسيه، و مسير پاكستان از مبدأ بندر گوادر به استان سين كيانگ چين و در ادامه به مناطق پيراموني مهم‌ترين گزينه‌هاي ايجاد كريدور ارتباطي شمال‌ - جنوب است. نوشتار حاضر، با روش توصيفي و تحليل مقايسه‌اي به‌دنبال ارزيابي هريک از اين كريدورها با نگاه ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی است.
به باور نویسنده، در ژئوپلیتیک انرژي جهان، ايران از دو جهت - قرار‌ گرفتن در كانون بيضي انرژي جهاني و مسیر انتقال انرژی- مورد توجه کشورهای بزرگ مصرف‌کننده انرژی است. این دو ویژگی در کنار سایر عوامل دیگر سبب شده است که ایران به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای مطرح شود؛ لذا توجه بدان در تعاملات جهانی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. بدین ترتیب، نظر به اهمیت موضوع، ارزیابی چشم‌انداز ژئوانرژی خلیج‌فارس و جایگاه ایران برمبنای جدیدترین آمار منتشرشده ازسوی مراکز معتبر جهان، کلیت نوشتار حاضر را شکل داده است که برمبنای آنها، باوجود تحریم‌های اعمال‌شده ازسوی کشورهای غربی، ایران همچون گذشته از اهمیت ‌به‌سزایی در میزان ذخایر، تولید و انتقال انرژی جهان برخوردار است.
۳. İranin Sert Gücu ، بهمن ۱۳۹۴
قدرت سخت ایران
نوشتار حاضر موقعیت جغرافیایی و ژئوپلیتیک ایران به همراه برخورداری از منابع قدرت اقتصادی مانند منابع انرژی را مورد بررسی قرار داده است. به باور نویسندگان، ایران به دلیل برخورداری از این عوامل و نیز ترسیم استراتژی‌های دفاعی خود، به استفاده از قدرت سخت اهمیت زیادی می‌دهد. نویسنده در تشریح توان جنگی ایران ضمن ارائۀ برخی آمار و اطلاعات موجود درخصوص قدرت نظامی ایران و مقایسه با برخی کشورهای دیگر، مدعی است ایران همواره سعی دارد تصویر روشن و واقعی از قدرت نظامی خود ارائه ندهد. وی همچنین قرار گرفتن ایران در منطقۀ حساس خاورمیانه را یکی دیگر از دلایلی دانسته که سبب می‌شود ایران به سمت بهره‌گیری از قدرت سخت متمایل شود.
۴. Iran has a bigger problem than the West: Its Sunni neighbors ، خرداد ۱۳۹۴
ایران مشکل بزرگ‌تری از غرب دارد: همسایگان سُنی‌اش
نوشتار حاضر به بررسی موقعیت ژئوپلیتیک ایران و چالش‌های پیش‌روی این کشور با همسایگانش اختصاص یافته است. از دید نویسنده، در مقایسه با این چالش‌ها، رسیدن به توافق هسته‌ای بسیار ساده است. اثر توافق هسته‌ای ایران و گروه 1+5 می‌تواند برای منطقه مثبت باشد و از وقوع جنگ دیگری در منطقه جلوگیری کند. به گفتۀ وی، مهم‌ترین نتیجه رسیدن به توافق برای ایران آن است که دیگر انرژی خود را صرف نگرانی در مورد تهدید ایالات متحده نمی‌کند و می‌تواند بر دیگر چالش‌ها، به‌ویژه مشکلات منطقه‌ای، تمرکز نماید. راه‌حل نویسنده برای حل چالش‌های خاورمیانه این است که تمامی کشورهای واقع در این منطقه از داخل این مشکل را میان خود رفع کنند و از قدرتی فرامنطقه‌ای مانند آمریکا خواستار دخالت نباشند.
۵. Mısır Orta Doğu Denkleminde Türkiye, İran ve ، دي ۱۳۹۲
ترکیه، ایران و مصر در معادله خاورمیانه
نویسندگان ضمن بیان دلایل اهمیت 3 کشور ایران، ترکیه و مصر، مساله هسته‌ای ایران را مورد ارزیابی قرار داده و به جزئیات توافق هسته‌ای اخیر ایران با طرف‌های غربی پرداخته‌اند. از نگاه نویسندگان، دوره آقای روحانی برای منطقه و کشورهای پیرامون ایران امیدوارکننده است و رفع تحریم‌ها و عادی شدن مناسبات ایران با غرب از نظر اقتصادی نگرانی‌های ترکیه را برطرف خواهد کرد. بنا بر نظر نویسندگان، اگر ترکیه سیاست خارجی متوازنی را در پیش بگیرد، قدرت گرفتن ایران نباید برایش نگران‌کننده باشد و باید در کنار توسعه مناسبات با ایران و اتحادیه اروپا، برخی ناهماهنگی‌های موجود در روابط با برخی کشورها را برطرف کند.
نوشتار حاضر تلاش دارد تا مولفه‌های سازنده یك نظام منطقه‌ای نوین در قلمرو فرهنگی ایران بزرگ را مورد بررسی و مطالعه علمی قرار دهد. و كوشش شده تا هم عوامل مشترك و پیوند دهنده موردنیاز یك سازه منطقه‌ای و هم عوامل برهم زننده نظم منطقه‌ای، مورد واكاوی قرار گیرد. سه مولفه‌ای كه در این قلمرو پهناور شناسایی و مورد ارزیابی قرار گرفته عبارت است از: وحدت سرزمینی، تاریخ و سرنوشت مشترك، فرهنگ و عوامل فرهنگی مشترك. به نظر می رسد متغیرهای وحدت‌بخش در قلمرو ایران بزرگ، در صورت مساعدت و همكاری دیگر بازیگران این منطقه، می‌تواند آن را در آینده به یكی از مناطق بسیار موفق و توانمند در همه زمینه‌ها تبدیل كند.
ایران به دلیل موقعیت ژئوپلتیکی مناسب در خاورمیانه در مقایسه با کشورهای همجوار، دارای شبکه حمل‌ونقل و ناوگان مناسب برای ارتباط با دیگر مناطق دنیا است. سواحل جنوب شرق ایران با توجه به راهیابی به دریای عمان و اقیانوس هند، ارتباط مناسبی با دریاهای آزاد دازتد و از این جهت اهمیت راهبردی زیادی برای ایران دارند. بندر ابهار در انتهای جنوب شرقی ایران و تنها شهر بندری است که به آب‌های اقیانوس متصل است. خلیج چابهار با بریدگی طبیعی خود، بزرگ‌ترین خلیج ایران در حاشیه سواحل دریای عمان است که از ظرفیت‌های بالای اقتصادی و ارتباطی برخوردار است. افزون براین، به عنوان نزدیک‌ترین آبراه به اقیانوس هند، می‌تواند مسیر مناسبی برای اتصال به کشورهای جنوب و شرق آسیا و آسیای مرکزی و قفقاز و آب‌های آزاد باشد.
جنوب‌ شرق ایران با دارا بودن ظرفیت‌های ژئوپليتیک فوق‌العاد‌ه‌ای همچون اقتصادی، امنیتی، وحدت ملی، دسترسی، ارتباطات منطقه‌ای و بین‌المللی، واجد کارکردهای تولیدکننده قدرت در کشور است. ایران در مرز‌های شرقی‌ خود با وجود امکانات اقتصادی و موقعیت ژئواکونومیک ویژه، با اختلافات قومی/ مذهبی، ناامنی و فقر روبه‌روست. بنابراين، امنیت و به همراه آن، توسعه پایدار در این منطقه نیز، با تهدید مواجه ‌شده‌ است. در این نوشتار، پس از طرح پرسشي با اين مضمون كه در تدوین راهبرد توسعه جنوب شرق، جایگاه کریدور شمال/ جنوب چگونه ارزیابی می‌شود؟ كريدور شمال/جنوب، فرصت بسيار مساعدي براي رفع فقر در منطقه سيستان و بلوچستان، فراهم مي‌آورد كه در پرتو آن، ايران نيز به يكي از مهم‌ترين حلقه‌هاي استراتژيك اين گذرراه، مبدل مي‌شود.
جمهوری اسلامی در حالی وارد دهه چهارم حیات خود شده که با توان و همت کارشناسان داخلی خود، بزرگ‌ترین و پیشرفته‌ترین و دقیق‌ترین سلاح‌ها و تجهیزات نظامی مورد نیاز خود را در داخل تولید می‌کند. به گفته مسئولان دفاعی و نظامی کشورمان، برخی از موشک‌ها و سلاح‌های مهم و استراتژیک امروز به مرحله تولید انبوه رسیده‌اند و برای مقابله با هرگونه تهدید احتمالی در آماده‌ترین وضع رزمی قرار دارند. این نوشتار گفت‌و‌گویی با سرتیپ احمد وحیدی، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح است. وی در ارتباط با دکترین دفاعی ایران توضیحاتی داده و به آخرین دستاوردهای کشور در زمینه پروژه‌های موشکی اشاره کرده است. وحیدی معتقد است ایران باید به دنبال افزایش تعاملات و مناسبات با همسایگان باشد.
متن حاضر خلاصه‌ای از مقاله‌ای با عنوان فوق است که توسط موسسه مطالعات استراتژیک ارتش آمریکا در شهریور ۱۳۸۸ (سپتامبر ۲۰۰۹) منتشر شده است. نوشتار حاضر با اشاره به اهمیت ایران در اذهان نخبگان روس از اواخر دوران شوروی سابق، به عوامل تاثیرگذار بر نگاه این نخبگان به جایگاه ایران برای تحکیم موقعیت جهانی روسیه پرداخته است. سرخوردگی از غرب به‌خصوص آمریکا، ظهور ناسیونالیسم روسی، افزایش تنش با جوامع مسلمان از جمله عواملی بوده است که بر نقش ایران در ذهن این نخبگان تاثیرگذار بوده است.

۱ | ۲ |